محمد تقي جعفري

112

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى

( ( 2309 ) ) همچو سرو وسوسنم آزاد كرد همچو بخت ودولتم دلشاد كرد ( ( 2310 ) ) نام من در نامهء پاكان نوشت دوزخى بودم ببخشيدم بهشت عفو كرد آن جملگى جرم و گناه شد سفيد آن نامه و روى سياه ( ( 2311 ) ) آه كردم چون رسن شد آه من گشت آويزان رسن در چاه من ( ( 2312 ) ) آن رسن بگرفتم وبيرن شدم شاد وزفت وفربه وگلگلون شدم ( ( 2313 ) ) در بن چاهى همىبودم اسير روز و شب اندر فغان و در نفير از هوس در تنگنا بودم زبون در همه عالم نمىگنجم كنون ( ( 2314 ) ) آفرينها بر تو بادا اى خدا ناگهان كردى مرا از غم جدا ( ( 2315 ) ) گر سر هر موى من يابد زبان شكرهاى تو نيايد در بيان ( ( 2316 ) ) مىزنم نعره در اين روضه وعيون خلق را يا ليت قومى يعلمون « يا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا اِجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ اَلظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ اَلظَّنِّ إِثْمٌ ولا تَجَسَّسُوا ولا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيه مَيْتاً فَكَرِهْتُمُوه واِتَّقُوا الله إِنَّ الله تَوَّابٌ رَحِيمٌ 49 : 12 . » ( 1 ) ( اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد از بسيارى از گمانها اجتناب كنيد ، زيرا بعضى از گمانها گناه است و از نهانىهاى مردم تفتيش وتجسس نكنيد و بعضى از شما غيبت بعضى ديگر را نكند ، آيا كسى از شما دوست دارد كه گوشت برادر مردهء خود را بخورد ؟ شما از خوردن گوشت برادر مرده اكراه داريد ، به خدا تقوا بورزيد خداوند قبول كنندهء توبه ومهربان است ) . « قِيلَ اُدْخُلِ اَلْجَنَّةَ قالَ يا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ . بِما غَفَرَ لِي رَبِّي وجَعَلَنِي مِنَ اَلْمُكْرَمِينَ 36 : 26 - 27 . » ( 2 ) ( گفته شد : به بهشت داخل شو . گفت اى كاش قوم من مىدانستند كه چرا خداى من مرا بخشيد و از اكرام شدگان قرارم داد . )

--> ( 1 ) سوره الحجرات ، آيهء 12 . . ( 2 ) سوره يس ، آيهء 26 و 27 . .